Hmong Public Site|Saturday, December 16, 2017
You are here: Home » Archives for January 2015
  • Follow Us!

Monthly Archives: January 2015

Kheev Lam Koj Yog Ib Res Paj – Laj Tsawb (Zou Xing Lan)

January 31st, 2015 (0)
Ntawv Hmoob MeKas/Lyrics: Niag dej koj ntws haiv twg los Dhau teb dhau chaw ntev uas ntev Txiv leej tub koj tuaj haiv twg tuaj Tshuab raj nta yeev los a…… Ua kuv ntxhais leej tab Nyob tsis qab ...

ม้งและแม้ว คือสิ่งเดียวกัน

January 31st, 2015 (0)
หายเงียบกันไปพักใหญ่ (ๆ) ก็ไม่ได้ไปไหนไกล ยังคงวนเวียนอยู่แถวๆ นี้ แต่เนื่องด้วยสิ่ง (อื่น) ที่ทำอยู่ ณ เวลานี้มันกินพื้นที่สมองไปค่อนข้างเยอะ จึงรู้สึกล้าๆ ข้างในหัว เหมือนคอมแรมน้อยซีพียูต่ำ แต่ข้างในอัดแน่นด้วยแอพพลิเคชั่นหนักๆ ..หรือเป็นเพราะสมองไม่ได้เรื่อง ก็ไม่รู้ ช่วงนี้หลายคนอาจเห็นผมแว๊บๆ อยู่ใน Facebook สืบเนื่องจากผมเองได้ทดลองใช้ Facebook ทำเรื่องการตลาดออนไลน์ด้วย (บ้านๆ เรียกขายของ) และจากการใช้งาน Facebook ในช่วงที่ผ่านมา ก็มีโอกาสได้พูดคุยกับพวกเราหลายคนในนั้น แต่ก็มีอยู่บ่อยครั้งที่ผมเข้าไปแล้วไม่ยอมทักใคร ก็อย่าเพิ่งว่าอะไรกัน เพราะบางครั้งผมเองก็ตั้งใจเข้าไปแค่แป๊บเดียว หากว่าทักใครไปแล้วไม่ยอมคุยยาว อันนั้นจะน่าเคืองมากกว่า ..สรุปแล้วผมน่ารัก ไม่หยิ่ง และรักทุกคน กลับเข้ามาในประเด็นกัน เห็นหัวข้อแล้วก็อย่าเพิ่งคาดหวังความรู้ด้านวิชาการนะครับ เนื่องด้วยตัวผมเองไม่สามารถหาข้อสรุปให้กับคำว่าแม้วจริงๆ ...

ม้ง และแหล่งน้ำชุมชน

January 31st, 2015 (0)
ช่วงนี้ทุกคนก็คงจะเห็นข่าวเรื่องภัยแล้งกันอยู่เนืองๆ ก็ขอนำเอาเรื่องนี้มาพูดคุยละกันนะครับ เพราะบ้านผมเองก็มีอ่างเก็บน้ำที่ค่อนข้างใหญ่อยุ่แห่งหนึ่ง และก็น่าเป็นห่วงว่าวันหนึ่ง มันอาจจะใช้ประโยชน์ไม่ได้อีกเลยก็เป็นได้ จากข่าวคราวภัยแล้ง บางเรื่องก็เป็นสาเหตุมาจากผลกระทบที่เกิดขึ้นมาอย่างยาวนาน เช่น การลดลงของป่า การเกิดโคลนเลนจนแม่น้ำลำคลองตื้นเขิน แต่สำหรับกรณีของแม่น้ำโขงนั้น สาเหตุหลักคงจะมาจากการที่ประเทศจีนมีการสร้างเขื่อนกั้นน้ำขนาดใหญ่ ไว้ตอนต้นของลำน้ำโขง กลับมาพูดถึงเรื่องในชุมชนม้งของเรากันบ้าง ผมเชื่อว่าในชุมชนม้งของเราจำนวนไม่น้อย ที่มีอ่างเก็บน้ำ และแหล่งน้ำธรรมชาติของตนเอง อย่างเช่น บ.สองแคว จ.น่าน ก็มีน้ำตกสายเล็กอยู่ในชุมชน บ.สบเป็ด จ.น่าน ก็มีลำธารสายใหญ่ใหลผ่าน ต.ป่ากลาง จ.น่าน มีอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ (อ่างนิวซีแลนด์) ต.เข็กน้อย จ.เพชรบูรณ์ ปัจจุบันแม้ลำน้ำเข็กน้อยจะแห้งแล้ว แต่ก็ยังมีอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ ใน จ.ตาก เอง ก็มีอยู่หลายหมู่บ้านที่มีอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ ที่เขียนเรื่องนี้ในวันนี้ แค่อยากให้ทุกคนลองสังเกตุดูแหล่งน้ำในชุมชนของตนเอง ว่าสิบปีมานี้มันมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรบ้าง ...

ผีสางนางไม้ และสัญญาที่ต้องเป็นสัญญา

January 31st, 2015 (0)
…สัญญาต้องเป็นสัญญา สัญญาว่ามาต้องมา … เมื่อใดที่ใครให้คำสัญญา ต้องรักษาดีดี ด้วยหัวใจ ขึ้นต้นด้วยการทวนความจำ กับเพลงของพี่เบิร์ดสักหน่อย เพื่อให้เข้าใจว่าสัญญาคืออะไร และเมื่อใครให้คำสัญญาแล้วต้องทำอย่างไร และถ้าไม่ทำจะเกิดอะไร เพราะวันนี้มีเรื่องเกี่ยวกับการลืมคำสัญญาจากทางโน้นมาเล่าสู่กันฟังทางนี้ … ที่สำคัญคือ มันไม่ใช่คำสัญญาธรรมดา เรื่องนี้นำแสดงโดยคุณอา น้องชายคนโตของพ่อ กำกับโดยอะไรบางอย่าง (ที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า) ให้เสียงภาษาไทยโดย คนเล่นหมอก … ฉายที่นี่ที่แรก และจะฉายค้างอย่างนี้ไปเรื่อยๆ จนกว่าผมจะลบ จุดเด่นของเรื่องคือ ลืมจริงเจ็บจริง ไม่มีใครกล้าแสดงแทน ไม่ใช่สลิงเพราะไม่มีฉากผาดโผน ตอนจบของเรื่องยังไม่ถ่ายทำ … เพราะนักแสดง “คุณอา” ถอดใจเสียแล้ว เรื่องของเรื่องมีอยู่ว่าคุณอา (น้องชายพ่อ) เกิดไม่สบายมาพักใหญ่แล้ว ด้วยอาการที่จะเป็นอัมพฤกษ์ก็ไม่ใช่ แต่ตัวผอมซีดเหลือง ...

ปีใหม่ม้ง เหมือนหนังไตรภาค

January 31st, 2015 (0)
ก็เชื่อว่าส่วนใหญ่คงกลับจากปีใหม่ม้งกันแล้ว หลายคนกลับมาปุ๊บก็คงต้องรับบทหนักต่อเลย บางคนดีหน่อยที่พอมีเวลาให้อุ่นเครื่องบ้าง ด้วยการกลับมาเริ่มต้นงานเบาๆ ก่อน เอาเป็นว่า ไม่ว่าจะกลับมาเจอกับสภาพไหนๆ ก็จงเข้าใจว่า นั่นแหละคือชีวิตจริง ก็คงยังใช้คำว่า “ในที่สุดเทศกาลปีใหม่ม้ง 2011 ก็ผ่านไป” ไม่ได้ เพราะเทศกาลปีใหม่ม้งของเราได้กลายเป็นหนังไตรภาคไปเสียแล้ว (ตั้งแต่เมื่อไหร่ไม่รู้) เอาเป็นว่าของเดือนธันวาคมปีนี้ถือเป็นภาคแรกละกัน สำหรับภาคสองภาคสามนั้นก็คงต้องติดตามกันต่อไป ว่าจะสนุกเหมือนในภาคแรกมั๊ย หรือจะกร่อย สำหรับชุมชนม้งที่จัดเทศกาลปีใหม่ม้งตรงกับช่วงวันที่ 7 ธันวาคม ของปีนี้นั้น ถือว่าเป็นการจัดตามหลักปฏิทินจันทรคติที่ม้งเรายึดถือปฏิบัติกันมา นั่นคือ ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 1 สำหรับปีใหม่ม้งภาคสองก็คงจะเป็นช่วงหยุดยาวสิ้นปีกับขึ้นปีใหม่ ชุมชนม้งที่จัดในช่วงนี้ก็คงหวังจะปฏิวัติเทศกาลนี้ เพื่อให้ลูกหลานสามารถกลับมาร่วมงานกันอย่างพร้อมเพรียง ก็ยังไม่รู้ว่าอย่างไหนจะมีคุณค่ามากกว่ากัน ระหว่างการรักษาสิ่งดั้งเดิมอันเป็นตัวตนของเราไว้ เพื่อให้ลูกหลานได้สืบทอดต่อไปด้วยความภาคภูมิ กับการปรับเปลี่ยนประยุกต์เพื่อให้สอดรับกับโลกปัจจุบัน (ด้วยเข้าใจว่าทำเพื่อลูกหลาน) ...

ไก่ หมู สัตว์คู่ชุมชนม้ง

January 31st, 2015 (0)
อากาศเริ่มแปรปรวนมากขึ้นทุกปี หลายวันก่อนก็เห็นหนาวอยู่สองวัน จนหลงดีใจคิดว่าคงจะหนาวจริงแล้ว พัดลมที่ฝุ่นเขรอะก็ว่าจะไม่ล้างละ เพราะล้างไปคงไม่ได้ใช้ ที่ไหนได้สองวันผ่านไป ที่หนาวๆ อยู่ก็กลับสู่สภาพอากาศเขตร้อน หรือทุ่งหญ้าเมืองร้อนอีกครั้ง ถ้าอยู่บ้านนอก คงได้หนาวยาวแล้ว วิถีชีวิตดั้งเดิมของม้งเรา ตั้งแต่เกิดจนตายคงหนีไม่พ้นที่จะต้องมีพิธีกรรมต่างๆ เข้ามาเกี่ยวข้อง เมื่อมีพิธีกรรมก็ย่อมต้องมีการสังเวยชีวิตเหล่าสัตว์น้อยใหญ่ (ก็อย่าเพิ่งเถียงเรื่องบาปบุญละกัน) เพราะสัตว์เหล่านั้นคือองค์ประกอบหนึ่งของพิธีกรรมที่ขาดไม่ได้เสียแล้ว เกิด แก่ เจ็บ ตาย กงกรรมกงเกวียนที่หลีกหนีไม่พ้น ไก่ หมู ในชุมชนม้งก็เช่นเดียวกัน หนีไม่พ้นที่จะต้องสังเวยชีวิต ไม่ว่าจะในพิธีกรรม หรือแม้แต่การเลี้ยงรับรองแขก หรือญาติคนสำคัญ เกิด แรกเกิดก็ต้องมีการสู่ขวัญ สู่ขวัญก็ต้องใช้ไก่ ฉะนั้นไก่จึงถูกประเดิมด้วยงานนี้ หลังจากการเกิดของทารกม้งคนหนึ่งแล้ว ก็ใช่ว่าไก่จะหมดเคราะห์แต่เพียงเท่านี้ มารดาของทารกน้อยยังจำเป็นต้องกินไก่ต้มสุมนไพร เพื่อฟื้นสภาพร่างกายของตนเองในช่วงอยู่ไฟอีก ฉะนั้นเมื่อคนม้งเพิ่มขึ้นหนึ่งคน นั่นอาจหมายถึงไก่ต้องลดลงไปหนึ่งตัว ...

ทุกโต๊ะต้องมีเหล้า

January 31st, 2015 (0)
เหล้า สุรา หรือแอลกอฮอล์ แล้วแต่ใครอยากจะเรียกว่าอะไร เพราะสิ่งสำคัญไม่ใช่ชื่อเรียก แต่เป็นอาการหลังจากที่ได้ดื่มกินมันเข้าไป นั่นคืออาการเมา ..บางคนเรียกอาการนี้ว่า “อาการ กูม่ายเมา” นั่นเอง ในขณะที่หลายๆ คนพยายามลด ละ เลิก (เหล้า) แต่หลายคนกลับปล่อยให้เหล้าเข้ามามีอิทธิพลกับชีวิตของพวกเค้า อย่างไร้การควบคุม จนเหล้าเข้ามามีบทบาทในเกือบทุกกิจกรรมของเขาเหล่านั้น ทั้งกิจกรรมในบ้านและนอกบ้าน หลายคนปล่อยให้เหล้ากลายเป็นค่านิยมที่ต้องถือปฎิบัติ มีเพื่อนมาเที่ยวบ้านก็ต้องเลี้ยงเหล้า มีพิธีกรรมในบ้านก็ต้องมีเหล้า จนเหล้ากลายมาเป็นสาระสำคัญของการไปมาหาสู่ระหว่างเพื่อนฝูง และเป็นสาระสำคัญของพิธีกรรมต่างๆ ในบ้านไปเสียแล้ว ผมทำเป็นพูดดี น้ำเสียงซีเรียสเหมือนคนไม่แตะเหล้า ..แต่ ผมกินครับ แค่อยากจะชี้ให้เห็นว่า อะไรที่ไม่สมควรมีเหล้าเข้ามาเกี่ยว เราก็อย่าเอามันมาเกี่ยว แม้แต่สิ่งที่เราถือปฎิบัติกันมานาน หากวันหนึ่งเราเห็นว่ามันไม่จำเป็นต้องมีหรือไม่เหมาะสมกับยุคสมัยแล้ว เราก็สามารถลดหรือเลิกมันซะ ประเด็นคือ เราต้องคอยทำความเข้าใจกับสิ่งรอบข้างอยู่ตลอดเวลา เมื่อไม่นานมานี้ ...

เศรษฐศาสตร์ชาวม้ง ไม่ซื้อเดี๋ยวเงินหมด

January 31st, 2015 (0)
ก็ไม่ได้เรียนมาทางด้านนี้ แต่เมื่อเห็นฤดูกาลเก็บเกี่ยวมาถึง ประโยคยอดนิยมของคนแถวบ้านก็ลอยมาเข้าหูอีกครั้ง ซื้อรถยี่ห้ออะไรดี? เป็นประโยคยอดฮิตหลังฤดูกาลเก็บเกี่ยว คนไม่มีรถก็คิดถึงเรื่องการมีรถ คนที่มีรถรุ่นเก่าก็ได้เวลามาคิดหารถรุ่นใหม่ รวมไปถึงการสร้างบ้านหลังใหม่ และอะไรอีกจิปาถะที่เป็นความสิ้นเปลือง โดยทั้งหลายทั้งปวงนี้เกิดจากแนวคิดพื้นฐานที่ว่า “หากไม่ซื้ออะไรเก็บไว้ เดี๋ยวพอเงินหมดเราก็จะไม่ได้อะไรเลย” การตัดสินใจนำเงินที่ได้มาสร้างบ้านหลังใหม่ ถือเป็นการปรับปรุงคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น ก็ยังถือว่าเป็นเรื่องที่ยอมรับได้ แต่หากต้องลงทุนทำสวนรอบใหม่ทันที เอาเงินส่วนหนึ่งไปลงทุนก่อนดีมั๊ย แล้วเก็บส่วนหนึ่งไว้เพื่อการสร้างบ้าน หรือหากมีแค่เพียงส่วนเดียว ก็ควรเลือกนำไปลงทุนก่อน เพราะถ้ายังมีการลงทุนย่อมหมายถึงโอกาสมีรายได้ก็ยังมีอยู่ และตราบใดที่ยังมีรายได้ นั่นหมายถึงว่าคุณก็มีโอกาสเก็บเงินสร้างบ้านหลังใหม่ รถยนต์คันใหม่ ก็เช่นเดียวกันกับเรื่องบ้านครับ คือหากสามารถแบ่งรายได้ส่วนหนึ่งเก็บไว้ลงทุน รายได้อีกส่วนก็น่าจะนำไปดาวน์รถคันใหม่ได้ เพราะต่างจังหวัดสถาบันการเงิน หรือเจ้าของเต๊นท์รถมักจะยินยอมให้ผ่อนจ่ายเป็นรายปีอยู่แล้ว นั่นหมายความว่า รายได้จากการเกษตรรอบหน้าสามารถนำมาเป็นค่างวด ค่าผ่อนจ่ายได้ แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นเราควรจะต้องมองให้ออกว่า หากเงินที่ได้มามีจำนวนจำกัด หรือไม่สามารถแบ่งไปทำหลายอย่างได้ เราควรเลือกที่จะนำไปใช้ในส่วนใด ซึ่งส่วนมากเท่าที่เห็นคือ ม้งเราจะไม่เลือกนำเงินที่ได้ ไปต่อยอด ...

ภัยแล้งที่ไม่ได้ขึ้นกับป่าไม้

January 27th, 2015 (0)
ในอดีตที่ผ่านมา เมื่อเราพูดถึงเรื่องน้ำแห้ง น้ำแล้ง เราก็มักจะพุ่งเป้าไปที่เรื่องของป่าไม้ ว่าทรัพยากรณ์ป่าไม้เหลือมากน้อยแค่ไหน และตัวเลขของพื้นที่ป่า ก็จะกลายมาเป็นคำตอบสำคัญให้กับเหล่านักวิเคราะห์ และนักวิชาการ ที่จะนำมาอธิบายขยายความถึงที่มาที่ไปของวิกฤติการณ์ภัยแล้ง ในแต่ละห้วงเวลา ในแต่ละยุคสมัย แต่ปัจจุบันได้เป็นที่ประจักษ์แล้วว่า ยังมีปัจจัยอื่นๆ อีก ที่เป็นที่มาของปัญหาภัยแล้ง ไม่ว่าจะเป็นการใช้น้ำเพื่อการเกษตรในปริมาณที่มากเกินไป การสร้างเขื่อนเพื่อกักเก็บน้ำ หรือเพื่อผลิตพลังงานไฟฟ้า รวมไปถึงปรากฏการณ์เอลนินโย่ (ปรากฏการณ์ไหลย้อนกลับของกระแสน้ำอุ่น บริเวณเส้นศูนย์สูตรของมหาสมุทรแปซิฟิก) วันนี้จึงขอมาพูดคุยเพื่อทำความเข้าใจ กับแนวความคิดความเชื่อบางอย่างที่กำลังจะถูกเปลี่ยนไป แม้วิกฤตการณ์ภัยแล้ง ยังคงมีเรื่องของป่าไม้เป็นปัญหายืนพื้น แต่ก็ได้เกิดปรากฎการณ์ใหม่ๆ ที่เราสามารถนำมาอธิบายเรื่องของปัญหาภัยแล้งได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น สิ่งหนึ่งที่หลายคนอาจจะคาดไม่ถึง นั่นก็คือ เศรษฐกิจดีทำให้เกิดภัยแล้ง ไม่เชื่อก็ต้องเชื่อ เพราะได้เกิดขึ้นกับเมืองไทยแล้ว ถ้าใครได้ติดตามข่าวสารในช่วงนี้ก็จะทราบว่า เวลานี้รัฐได้พยายามเน้นย้ำ ให้ภาคการเกษตรใช้น้ำอย่างประหยัด และวางแผนทำการเกษตรให้ดี เพราะว่าน้ำอาจจะไม่เพียงพอสำหรับทำการเกษตร และอาจถึงขั้นทำให้ขาดแคลนน้ำอย่างหนักก็เป็นได้ (เหมือนๆ ...

ผู้ปกครองม้งคาดหวังสิ่งใดจากลูก

January 23rd, 2015 (0)
ทำอย่างไรได้อย่างนั้น ถือเป็นตรรกะที่เกือบจะใช้ได้กับทุกเรื่อง เพราะมันเป็นเรื่องของเหตุและผล ที่เมื่อทำสิ่งหนึ่งย่อมต้องเกิดอีกสิ่งหนึ่งที่สัมพันธ์กันตามมา ..เรื่องการเลี้ยงลูกก็เช่นเดียวกัน เลี้ยงลูกอย่างไร ได้ลูกอย่างนั้น เป็นข้อความพื้นๆ ที่พวกเราทราบกันดี แต่วันนี้ผมขอนำมาขยายความตามบริบทที่ม้งเราเป็นอยู่ เพราะผมมองว่าม้งเรามีความต่างในเรื่องของ “ลูก (และการเลี้ยงดู)” ค่อนข้างมาก เมื่อเทียบกับคนเชื้อชาติอื่น เช่นอะไรบ้าง แม่หนึ่งคนมีลูกหลายคน ลูกหนึ่งคนมีแม่หลายคน และลูกหนึ่งคนอาจมีพ่อหลายคนด้วย ส่งผลให้การเลี้ยงดูของม้งเราต่างออกไป ที่จริงแล้วความต่างของเราเริ่มขึ้นตั้งแต่ทัศนะคติของการมีลูก โดยเมื่อก่อนที่ม้งเราไม่นิยมการคุมกำเนิดสืบเนื่องจากแนวความเชื่อที่ว่า เราไม่สมควรไปยับยั้งการเกิดของเด็กๆ ที่กำลังจะมาเกิด และเมื่อรวมกับเหตุผลความจำเป็นทางด้านเศรษฐกิจของครอบครัว ที่จำเป็นต้องมีแรงงานจำนวนมากพอสำหรับหล่อเลี้ยงครอบครัว ทั้งหมดนี้จึงค่อยๆ ก่อตัวจนกลายเป็นรูปแบบพิเศษบางอย่าง ที่ส่งผลให้วิถีครอบครัวของม้งเราต่างจากคนอื่น และด้วยพื้นฐานความคิดความเชื่อที่กล่าวมานี้เอง ผู้เป็นพ่อแม่จึงไม่ได้ใส่ใจมากพอสำหรับการเลี้ยงดูบุตรหลาน เริ่มตั้งแต่อาหารการกินมื้อหลักสามมื้อ การดูแลในยามที่อยู่บ้าน เมื่อบุตรหลานเข้าโรงเรียน ทำงาน และแต่งงาน ..ความใส่ใจที่ไม่เพียงพอนี้ อาจเกิดได้จากทั้งที่รู้ตัวและไม่รู้ตัว เรื่องอาหารการกิน ...
Page 1 of 212